Denkfouten door vitaminegebrek
Oudere mensen die minder dan de helft van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine E binnenkrijgen, scoren minder goed in tests
waarbij het op het denkvermogen aankomt. In een studie onder 65-tot 91-jarigen werd de relatie tussen het vitamine-E-gehalte en het
denkvermogen gemeten. Mensen die geen fouten maakten, hadden de hoogste bloedwaarden van vitamine E. Volgens het onderzoeksteam zouden
ouderen baat kunnen hebben bij het innemen van extra vitamine E in de vorm van een supplement.
De onderzoekers vermoeden dat zonder voldoende vitamine E, een vetoplosbare antioxydant, de hersenen 'ranzig' worden.
Vitamine E beschermt het vet in de celmembranen en helpt bij het reguleren van boodschappen in en tussen cellen.
Woordblindheid is een neurologisch probleem
Leesproblemen door woordblindheid (dyslexie) is geen teken van domheid, maar een neurologisch tekort. Hoewel een kind met hardnekkige
leesproblemen zelf vaak denkt dat het dom is, is er meestal sprake van een normale intellegentie. In een onderzoek werd aan kinderen met
en zonder leesproblemen gevraagd aan te geven of bijna identieke klanken al dan niet van elkaar verschilden. Tegelijkertijd werd de hersenactiviteit
gemeten. Bij kinderen die geen leesproblemen hadden, was tijdens het uitvoeren van de opdracht een verhoogde activiteit zichtbaar in het linkerdeel
van de hersenen dat verantwoordelijk is voor de spraak. Bij de kinderen met dyslexie was juist sprake van een verhoogde activiteit in de rechterhersenhelft.
De onderzoekers trekken daaruit de conclusie dat moeilijkheden met lezen en schrijven het gevolg zijn van een neurologisch tekort. Dit tekort is
alleen verbonden aan zeer specifieke hersengebieden. Toch kunnen ook zwakke lezers baat hebben gij gerichte training. Op de lange termijn blijkt
remedial teaching gunstige veranderingen in de hersenactiviteit teweeg te brengen.
Zonlicht bevordert schoolcijfers én winkelomzet
Examentijd? Raad uw kind(eren) aan een tafeltje uit te zoeken dat in de zon staat. Scholieren die les hebben in lokalen met het meeste daglicht,
scoren twintig procent beter bij wiskundeproefwerken dan scholieren die les krijgen in lokalen waar minder daglicht binnenkomt.
De invloed van daglicht op het dagelijks functioneren is erg groot. Daar kan slim gebruik van worden gemaakt. Bij een winkelketen van 108 winkels
bleken de winkels die het meeste zonlicht ontvingen, veertig procent meer te verkopen dan winkels die weinig zonlicht ontvingen.
In zowel het scholieren- als het winkelonderzoek zijn invloeden door factoren als ligging van de gebouwen en socio-economische waarden
uit de uitkomsten gefilterd. De onderzoekers verwachten dat hun bevindingen zullen leiden tot anders bouwen.
De gunstige invloeden worden waarschijnlijk bepaald door de invloed van zonlicht op het melatoninegehalte. Het hormoon melatonine reguleert onder
meer het slaapgedrag. Onder invloed van zonlicht neemt de melatonineproductie af en daardoor neemt de alertheid toe.
De linker hersenhelft stottert
Problemen in de linkerhelft van de hersenen zijn er de oorzaak van dat mensen stotteren. De onderlinge zenuwverbindingen tussen de hersendelen die
betrokken zijn bij het spreken, zijn niet in orde. Scans hebben aangetoond dat de veranderingen in de hersenhelft ontstaan terwijl kinderen leren spreken.
ADHD: lang wachten op juiste diagnose
In de Verenigde Staten duurt het ongeveer een jaar voordag de diagnose ADHD ('Alle dagen heel druk') wordt vastgesteld.
Ouders in Nederland moeten gemiddeld iets langer dan twee jaar wachten voordat ze weten wat er met hun kind aan de hand is. Dit blijkt uit een
internationaal onderzoek.
Van de ouders in Nederland vindt 63 % dat hun huisarts onvoldoende van de stoornis afweet, terwijl 31 % van de gezinnen zegt dat het moeilijk is
om doorverwezen te worden naar een specialist die ADHD kan vaststellen.
Ouders zeggen te merken dat dankzij behandeling de concentratie op school verbetert, het kind sociaal beter reageert en de druk op het gezin afneemt.
Maar ondanks dat heeft slechts 44 % van de ouders het gevoel dat hun kind een behandeling krijgt die effectief de verschijnselen gedurende de hele
dag onder controle houdt. 's Ochtends voor school en 's avonds vinden veel ouders zeer moeilijke fases.
Slaaptekort of ADHD ?
Slaperigheid en onoplettendheid bij kinderen zijn vaak het gevolg van hardnekkige slaapproblemen. Het zijn echter dezelfde kenmerken die te zien zijn
bij kinderen met ADHD. Sommige kinderen krijgen daardoor de diagnose ADHD, terwijl er in werkelijkheid een slaapprobleem speelt.
Onderzoekers pleiten er daarom voor kinderen met overbeweeglijk gedrag en onoplettendheid te screenen op eventuele slaapproblemen. Het slaapprobleem zou
al verholpen moeten zijn voor het kind naar de basisschool gaat.
Links en rechts geheugen
Linkshandigen onthouden gebeurtenissen beter en rechtshandigen onthouden feiten beter. Het onthouden van gebeurtenissen vereist een betere samenwerking
tussen beide hersenhelften. Linkshandigen hebben daarmee een voordeel omdat ze een groter corpus callosum hebben. Het corpus callosum is de bundel
zenuwvezels die de linker- en rechthersenhelft met elkaar verbindt. Ook rechtshandigen die linkshandigen in de familie hebben, hebben een grotere bundel
zenuwvezels. Deze bevindingen verklaren ook waarom kinderen tot vier jaar geen gebeurtenissen herinneren. De ontwikkeling van het geheugen voor gebeurtenissen
valt samen met de ontwikkeling van het corpus callosum.
Uitstel levert slechte cijfers op
Studenten die het leren van een proefwerk tot het laatst toe uitstellen, halen de laagste cijfers. Ze zijn sterk in het bedenken van allerlei redenen voor
de rechtvaardiging van hun gedrag ('Ik leer het beste onder druk'), maar weten niet hoe goed ze het zouden doen als ze gelijkmatiger in de boeken zouden
duiken. Uit onderzoek blijkt dat het uitstellen van het leren extra stress oplevert. De studenten raken in tijdnood, de stress stijgt verder en de
prestaties dalen. Aangenomen wordt dat dit mechanisme niet alleen geldt voor studenten, maar ook voor leerlingen in het voortgezet onderwijs.
Hardlopen goed voor de hersenen
Duurtraining als hardlopen en roeien verbetert de intellectuele vaardigheden. Onderzoekers van de Duke University die jaren geleden al vaststelden dat
hardlopen depressies bestrijdt, voegen nu een nieuwe therapeutische werking aan hardlopen en andere duursporten toe. Door de lichaamsbeweging neemt de
zuurstoftoevoer naar de hersenen toe. Na zestien weken sporten worden activiteiten als plannen, organiseren en het tegelijkertijd uitvoeren van meerdere
activiteiten beter uitgevoerd dan voorheen.
Dyslexie als gave
De laatste jaren groeit de aandacht voor de onvermoede kwaliteiten van kinderen die 'anders' zijn. Er is een nieuwe trend om diagnoses als ADHD en dyslexie
op een positieve manier te labelen. Zo vond prof.dr. Bonnie Cramond van de universiteit van Georgia (VS) een opvallende link tussen creativiteit en ADHD.
Zij wist aan te tonen dat kinderen met een ADHD-diagnose gemiddeld veel hoger scoren op creativiteitstests.
De Amerikaanse makelaar Ron Davis schreeft het boek De gave van dyslexie. Volgens artsen had hij zijn leesprobleem te danken aan een bljvende
hersenbeschadiging, opgelopen bij zijn geboorte. Maar Davis twijfelde en schakelde een team in van psychologen, artsen en pedagogen.
Met Davis als proefpersoon ontdekten ze dat dyslectici razendsnel kunnen denken in beelden, maar niet in klanken. Terwijl deze laatste kwaliteit
juist de basis vormt van het leesonderwijs. "Ieder mens begint zijn leven met beelden, op basis van wat hij ziet en ervaart", licht Marja Quik toe
"daar komt op een gegeven moment taal bij. Bij de meeste mensen krijgt het talig denken vervolgens de voorkeur. Sommige mensen hebben echter zoveel
kwaliteiten aan de beeldende kant, dat ze een voorkeur houden voor het beeldend denken. Ze zien een hele route door de stad voor zich, maar weten
nauwelijks straatnamen erbij, want die hebben ze niet nodig."
In een ander onderwijssysteem zouden dyslectici waarschijnlijk beter uit de verf komen. "Dat geldt ook voor veel ADHD-kinderen", stelt Quik.
"Je kunt ADHD-ers zien als beweeglijke denkers. Dat is een kwaliteit. Ze hebben alleen hulp nodig bij het aanbrengen van structuur en systematiek.
Ons onderwijssysteem is vooral gericht op het analytisch-talige denken. Kinderen met ADHD zouden het waarschijnlijk beter doen in een systeem waarin
meer aandacht is voor bewegen en creatief bezig zijn."
Maak lezen leuk voor uw kinderen
"Het is opgevallen dat kinderen van goede lezers het voorbeeld van hun ouders volgen", aldus Beatriz Gonzalez Ortuno, specialiste op het gebied van neuro-
linguïstiek, die aangehaald werd in de Mexicaanse krant Reforma. Omdat kinderen een groot leervermogen hebben, is het goed om hun belangstelling
voor lezen al te stimuleren voordat ze klinkers kunnen herkennen. Er kunnen hun bijvoorbeeld verhalen worden voorgelezen die hen zullen helpen hun
fantasie te ontwikkelen. De krant geeft de volgende suggesties om lezen voor kinderen leuk te maken: "Ga er samen voor zitten .... Laat hen de bladzijden
omslaan en geef hun de gelegenheid iets te zeggen of te vragen als ze dat willen. ...Laat hen iets vertellen over de voorwerpen en de personen die in het
verhaal voorkomen. Beantwoord al hun vragen. ... Leg een verband tussen het boek en het leven van de kinderen."
Kinderen met slaapogen
"Slaap wordt steeds meer als tijdverspilling bezien", bericht de Spaanse krant ABC. "Zelfs jonge kinderen slapen korter dan nodig is voor een gezonde
psychologische en fysieke ontwikkeling." Volgens de slaapafdeling van het Dexeusziekenhuis in Barcelona leidt slaapgebrek bij kinderen tot angsten,
prikkelbaarheid, slechte schoolprestaties en neerslachtigheid en kan het zelfs de groei belemmeren. Volgens deskundigen zijn computeren, tv-kijken,
het gebruik van mobieltjes en het spelen van videospelletjes vlak voor het slapengaan verantwoordelijk voor het slaapgebrek van veel kinderen. Hierdoor gaan
mensen niet alleen later naar bed, maar zijn ze ook niet ontspannen genoeg om in slaap te vallen. "Alle kinderen weten dat roken schadelijk is, maar niemand
vertelt hun dat je voldoende moet slapen", zegt psychologe Victoria de la Fuente. "Als we niets ondernemen, lopen ze het risico om als volwassene aan slapeloos-
heid te lijden."
Zelfverminking onder jongeren
"Groot-Brittannië heeft het hoogste percentage geregistreerde zelfverminking in Europa", onthult de Londense Times. Jaarlijks behandelen Britse
spoedeisende-hulpafdelingen 150.000 gevallen waarin mensen zichzelf opzettelijk letsel hebben toegebracht, bijvoorbeeld door zich te snijden.
Het probleem komt het meest voor bij jongeren. "Hoewel er onder degenen die zichzelf pijnigden zeven keer zo veel jonge vrouwen waren als jonge mannen,
is het aantal mannen sinds de jaren 80 verdubbeld", merkt The Times op. Zichzelf pijn doen is voor deze personen schijnbaar "een manier om met
emotionele pijn om te gaan of een reactie op emotionele verdoofdheid". Volgens Andrew McCulloch, van de Mental Health Foundation, wijzen de cijfers er mogelijk
op dat "onze jonge mensen met steeds meer problemen geconfronteerd worden of dat ze steeds meer moeite hebben om met die problemen om te gaan".
Kinderen tweetalig opvoeden
"Als kinderen met geduld en zorgzaamheid worden opgevoed, kan het spreken van meerdere talen voor henzelf, hun familie en de samenleving veel voordelen hebben",
aldus de krant Milenio van Mexico-Stad. Uit onderzoeken is "gebleken dat kinderen die twee talen spreken, het beter doen op school dan kinderen die maar
één taal spreken". Soms maken ouders zich zorgen als hun kinderen woorden van beide talen in één zin door elkaar gebruiken of fouten maken doordat ze de regels
de ene taal op de andere toepassen. "Maar deze grammaticale 'fouten' zijn onbeduidend en kunnen makkelijk afgeleerd worden", zegt professor Tony Cline, een
psycholoog die gespecialiseerd is in de taalontwikkeling van kinderen. Als de talen van beide ouders vanaf de geboorte worden geleerd, worden ze van nature opgenomen,
en na verloop van tijd zal het kind elke taal apart kunnen beheersen.
Lezen als hobby leidt tot betere cijfers
Lezen voor je plezier draagt meer bij tot betere cijfers dan "het aantal studie-uren, de opleiding van de ouders, het maken van aantekeningen in de klas of het gebruik
van een computer", bericht de Mexicaanse krant Milenio. Een onderzoek van honderdduizenden toelatingsexamens voor de middelbare school geeft te kennen
dat leerlingen die tijd besteden aan hun schoolwerk én aan lezen als hobby, het meestal goed doen op school. De boeken die leerlingen kiezen hoeven niet per se over
schoolonderwerpen te gaan, maar kunnen boeken zijn die je gewoon voor je plezier leest, zoals biografieën, gedichtenbundels en boeken over wetenschappelijke
onderwerpen. Leerlingen daarentegen die vele uren per dag tv-kijken in plaats van te lezen, zo vermeldde het bericht, hebben over het algemeen slechtere cijfers.
Bronvermelding: 'GN' jaargangen e.a.
Copyright © 2003, Martine Senecaut
Revised: March 27, 2005
URL:
http://www.martinesnet.be
Terug